Monday, May 11, 2026

SREE MADANAGOPALASHTAKAM

 

ശ്രീമദനഗോപാലാഷ്ടകം

മൃദുതലാരുണ്യജിതരുചിരദരദപ്രഭം കുലിശകഞ്ജാരിദരകലസഝഷചിഹ്നിതം . ഹൃദി മമാധായ നിജചരണസരസീരുഹം മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 1.. മുഖരമഞ്ജീരനഖശിശിരകിഋണാവലീ വിമലമാലാഭിരനുപദമുദിതകാന്തിഭിഃ . ശ്രവണനേത്രശ്വസനപഥസുഖദ നാഥ ഹേ മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 2.. മണിമയോഷ്ണീഷദരകുടിലിമണിലോചനോ- ച്ചലനചാതുര്യചിതലവണിമണിഗണ്ഡയോഃ . കനകതാടങ്കരുചിമധുരിമണി മജ്ജയൻ മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 3.. അധരശോണിമ്നി ദരഹസിതസിതിമാർചിതേ വിജിതമാണിക്യരദകിരണഗണമണ്ഡിതേ . നിഹിതവംശീക ജനദുരവഗമലീല ഹേ മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 4.. പദകഹാരാലിപദകടകനടകിങ്കിണീ വലയ താടങ്കമുഖനിഖിലമണിഭൂഷണൈഃ . കലിതനവ്യാഭ നിജതനുരുചിഭൂഷിതൈ- ര്മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 5.. ഉഡുപകോടീകദനവദനരുചിപല്ലവൈ- ര്മദനകോടീമഥനനഖരകരകന്ദലൈഃ . ദ്യുതരുകോടീസദനസദയനയനേക്ഷണൈ- ര്മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 6.. കൃതനരാകാരഭവമുഖവിബുധസേവിത ! ദ്യുതിസുധാസാര ! പുരുകരുണ ! കമപി ക്ഷിതൗ . പ്രകടയൻ പ്രേമഭരമധികൃതസനാതനം മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 7.. തരണിജാതീരഭുവി തരണികരവാരക പ്രിയകഷണ്ഡാസ്ഥമണിസദനമഹിതസ്ഥിതേ ! ലലിതയാ സാർധമനുപദരമിത ! രാധയാ മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 8.. മദനഗോപാല ! തവ സരസമിദമഷ്ടകം പഠതി യഃ സായമതിസരലമതിരാശു തം . സ്വചരണാംഭോജരതിരസസരസി മജ്ജയൻ മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 9.. ഇതി ശ്രീവിശ്വനാഥചക്രവർതിഠക്കുരവിരചിതസ്തവാമൃതലഹര്യാം ശ്രീമദനഗോപാലാഷ്ടകം സമ്പൂർണം .

----------------------------------------------------------------------------
MEANING OF VERSES

ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവാചാര്യനായ ശ്രീ വിശ്വനാഥ ചക്രവർത്തി ഠാക്കൂർ രചിച്ച

'സ്തവാമൃത ലഹരി'യിലെ ശ്രീ മദനഗോപാലാഷ്ടകത്തിന്റെ ശ്ലോകം

തിരിച്ചുള്ള മലയാളം അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:

ശ്ലോകം 1

മൃദുതലാരുണ്യജിതരുചിരദരദപ്രഭം

കുലിശകഞ്ജാരിദരകലസഝഷചിഹ്നിതം .

ഹൃദി മമാധായ നിജചരണസരസീരുഹം

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 1..

അർത്ഥം:

അവിടുത്തെ പാദതലങ്ങളുടെ മാർദ്ദവവും സ്വാഭാവികമായ

ചുവപ്പും സുന്ദരമായ ഹിംഗുലത്തിന്റെ (ചുവന്ന ധാതുവിന്റെ)

കാന്തിയെപ്പോലും തോൽപ്പിക്കുന്നു; ആ തൃപ്പാദങ്ങളിൽ വജ്രം (കുലിശം),

താമര (കഞ്ജം), ശംഖ് (അരിദരം), പൂർണ്ണകുംഭം (കലശം), മത്സ്യം (ഝഷം)

തുടങ്ങിയ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ ശോഭിക്കുന്നു. ഹേ മദനഗോപാലാ!

അങ്ങനെയുള്ള അങ്ങയുടെ പാദപത്മങ്ങളെ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ

പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, അങ്ങയുടെ സ്വധാമമായ വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് സ്വീകരിച്ച്

എന്നെ കാത്തുരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 2

മുഖരമഞ്ജീരനഖശിശിരകിരണാവലീ

വിമലമാലാഭിരനുപദമുദിതകാന്തിഭിഃ .

ശ്രവണനേത്രശ്വസനപഥസുഖദ നാഥ ഹേ

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 2..

അർത്ഥം:

ശബ്ദിക്കുന്ന കാൽച്ചിലമ്പുകളുടെ മധുരനാദത്താലും, ചന്ദ്രകിരണങ്ങൾ

പോലുള്ള നഖങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓരോ ചുവടിലും പ്രസരിക്കുന്ന നിർമ്മലമായ

ദിവ്യകാന്തിയോടെയും അങ്ങ് വിളങ്ങുന്നു; അങ്ങയുടെ നാദം കാതുകൾക്കും,

രൂപം കണ്ണുകൾക്കും, അംഗസൗരഭ്യം നാസികയ്ക്കും (ശ്വസനപഥം)

പരമാനന്ദം പകരുന്നു. ഹേ നാഥാ, മദനഗോപാലാ! എന്നെ അങ്ങയുടെ

ധാമത്തിൽ സ്വീകരിച്ച് സംരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 3

മണിമയോഷ്ണീഷദരകുടിലിമണിലോചനോ-

ച്ചലനചാതുര്യചിതലവണിമണിഗണ്ഡയോഃ .

കനകതാടങ്കരുചിമധുരിമണി മജ്ജയൻ

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 3..

അർത്ഥം:

രത്നങ്ങൾ പതിച്ച തലപ്പാവ് അല്പം ചരിഞ്ഞുവെച്ച്, ചഞ്ചലമായ

നയനങ്ങളുടെ കടാക്ഷഭംഗിയാൽ കവിൾത്തടങ്ങളുടെ മാധുര്യത്തെ

ശോഭിപ്പിച്ച്, സ്വർണ്ണക്കമ്മലുകളുടെ കാന്തിയിൽ മുങ്ങിനിൽക്കുന്ന

സൗന്ദര്യമുള്ളവനേ! ഹേ മദനഗോപാലാ! എന്നെ അങ്ങയുടെ

സ്വധാമത്തിലേക്ക് സ്വീകരിച്ച് കാത്തുരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 4

അധരശോണിമ്നി ദരഹസിതസിതിമാർചിതേ

വിജിതമാണിക്യരദകിരണഗണമണ്ഡിതേ .

നിഹിതവംശീക ജനദുരവഗമലീല ഹേ

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 4..

അർത്ഥം:

ചുവന്ന അധരങ്ങളിൽ പുഞ്ചിരിയുടെ വെണ്മ വിരിയുന്നവനും,

മാണിക്യക്കല്ലുകളെ തോൽപ്പിക്കുന്ന ദന്തനിരകളുടെ തിളക്കത്താൽ

ശോഭിക്കുന്നവനും, അധരങ്ങളിൽ പുല്ലാങ്കുഴൽ ചേർത്തുപിടിച്ചവനും,

സാധാരണക്കാർക്ക് ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത ദിവ്യലീലകൾ ഉള്ളവനുമായ

ഹേ മദനഗോപാലാ! എന്നെ അങ്ങയുടെ ധാമത്തിൽ ചേർത്തുനിർത്തി രക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 5

പദകഹാരാലിപദകടകനടകിങ്കിണീ

വലയ താടങ്കമുഖനിഖിലമണിഭൂഷണൈഃ .

കലിതനവ്യാഭ നിജതനുരുചിഭൂഷിതൈ-

ർമദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 5..

അർത്ഥം:

പതക്കങ്ങൾ, ഹാരങ്ങൾ, പാദസരങ്ങൾ, അരഞ്ഞാണുകൾ, വളകൾ,

കമ്മലുകൾ തുടങ്ങിയ സർവ്വ രത്നാഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് നവീനമായ

ശോഭയോടെ വിളങ്ങുന്നവനും, സ്വന്തം ശരീരകാന്തിയാൽ ആഭരണങ്ങൾക്ക്

പോലും ഭംഗി പകരുന്നവനുമായ ഹേ മദനഗോപാലാ! എന്നെ അങ്ങയുടെ

ധാമത്തിലേക്ക് സ്വീകരിച്ച് കാത്തുരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 6

ഉഡുപകോടീകദനവദനരുചിപല്ലവൈ-

ർമദനകോടീമഥനനഖരകരകന്ദലൈഃ .

ദ്യുതരുകോടീസദനസദയനയനേക്ഷണൈ-

ർമദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 6..

അർത്ഥം:

കോടിക്കണക്കിന് പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാരുടെ ശോഭയെ ലജ്ജിപ്പിക്കുന്ന

മുഖകാന്തിയുള്ളവനും, കോടി മന്മഥന്മാരുടെ ഗർവ്വമടക്കുന്ന

മനോഹരമായ കൈവിരലുകളും നഖങ്ങളുമുള്ളവനും, കോടി

കല്പവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ ഭക്തർക്ക് സർവ്വവും ചൊരിയുന്ന

ദയാപൂർണ്ണമായ നയനങ്ങളോടുകൂടിയവനുമായ ഹേ മദനഗോപാലാ!

എന്നെ അങ്ങയുടെ സ്വധാമത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 7

കൃതനരാകാരഭവമുഖവിബുധസേവിത !

ദ്യുതിസുധാസാര ! പുരുകരുണ ! കമപി ക്ഷിതൗ .

പ്രകടയൻ പ്രേമഭരമധികൃതസനാതനം

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 7..

അർത്ഥം:

മനുഷ്യരൂപത്തിൽ അവതരിച്ച് പരമശിവൻ തുടങ്ങിയ ദേവന്മാരാൽ

സേവിക്കപ്പെടുന്നവനേ, കാന്തിയാകുന്ന അമൃതിന്റെ പ്രവാഹമായവനേ,

അളവറ്റ കാരുണ്യമുള്ളവനേ, ഈ ഭൂമിയിൽ അത്യപൂർവ്വമായ സനാതന

പ്രേമഭക്തിയെ പ്രകടമാക്കിയവനേ! ഹേ മദനഗോപാലാ! എന്നെ

അങ്ങയുടെ ധാമത്തിൽ സ്വീകരിച്ച് സംരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 8

തരണിജാതീരഭുവി തരണികരവാരക

പ്രിയകഷണ്ഡാസ്ഥമണിസദനമഹിതസ്ഥിതേ !

ലലിതയാ സാർധമനുപദരമിത ! രാധയാ

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 8..

അർത്ഥം:

യമുനാതീരത്ത് സൂര്യകിരണങ്ങൾ കടക്കാത്ത കടമ്പുമരങ്ങളുടെ

തണലിൽ, രത്നമന്ദിരത്തിൽ മഹിമയോടെ വസിക്കുന്നവനേ,

ലളിതാസഖിയോടും രാധാദേവിയോടും ഒപ്പം ഓരോ നിമിഷവും

പ്രേമാനന്ദത്തിൽ രമിക്കുന്നവനേ! ഹേ മദനഗോപാലാ! എന്നെ

അങ്ങയുടെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് സ്വീകരിച്ച് കാത്തുരക്ഷിച്ചാലും.

ശ്ലോകം 9 (ഫലശ്രുതി)

മദനഗോപാല ! തവ സരസമിദമഷ്ടകം

പഠതി യഃ സായമതിസരലമതിരാശു തം .

സ്വചരണാംഭോജരതിരസസരസി മജ്ജയൻ

മദനഗോപാല ! നിജസദനമനു രക്ഷ മാം .. 9..

അർത്ഥം:

ഹേ മദനഗോപാലാ! അതിമധുരമായ ഈ അഷ്ടകം സന്ധ്യാസമയത്തോ

നിത്യവുമോ നിഷ്കളങ്കമായ മനസ്സോടെ ആരെങ്കിലും ജപിക്കുന്നുവോ,

അവനെ അങ്ങയുടെ പാദപത്മങ്ങളിലെ പ്രേമാനന്ദമാകുന്ന സരസ്സിൽ

മുക്കി ആറാടിച്ച്, അങ്ങയുടെ നിത്യധാമത്തിലേക്ക് ചേർത്ത് രക്ഷിച്ചരുളേണമേ.

No comments: