അധരബിംബവിഡംബിതവിദ്രുമം മധുരവേണുനിനാദവിനോദിതം .
കമലകോമലനീലമുഖാംബുജം തമപി ഗോപകുമാരമുപാസ്മഹേ .. 1..
ശ്യാമലം വിപിനകേലിലമ്പടം കോമലം കമലപത്രലോചനം .
കാമദം വ്രജവിലാസിനീദൃശാം ശീതലം മതിഹരം ഭജാമഹേ .. 2..
തം വിസഞ്ചലിതലോചനാഞ്ചലം സാമികുഡ്മലിതകോമലാധരം .
വംശവൽഗിതകരാംഗുലീമുഖം വേണുനാദരസികം ഭജാമഹേ .. 3..
ഈഷദങ്കുരിതദന്തകുണ്ഡലം ഭൂഷണം ഭുവനമംഗലശ്രിയം .
ഘോഷസൗരഭമനോഹരം ഹരേർവേഷമേവ മൃഗയാമഹേ വയം .. 4..
അസ്തു നിത്യമരവിന്ദലോചനഃ ശ്രേയസേ ഹി തു സുരാർചിതാകൃതിഃ .
യസ്യ പാദസരസീരുഹാമൃതം സേവ്യമാനമനിശം മുനീശ്വരൈഃ .. 5..
ഗോപകൈ രചിതമല്ലസംഗരം സംഗരേ ജിതവിദഗ്ധയൗവനം .
ചിന്തയാമി മനസാ സദൈവ തം ദൈവതം നിഖിലയോഗിനാമപി .. 6..
ഉല്ലസന്നവപയോദമേവ തം ഫുല്ലതാമരസലോചനാഞ്ചലം .
ബല്ലവീഹൃദയപശ്യതോഹരം പല്ലവാധരമുപാസ്മഹേ വയം .. 7..
യദ്ധനഞ്ജയരഥസ്യ മണ്ഡനം ഖണ്ഡനം തദപി സഞ്ചിതൈനസാം .
ജീവനം ശ്രുതിഗിരാം സദാമലം ശ്യാമലം മനസി മേഽസ്തു തന്മഹഃ .. 8..
ഗോപികാസ്തനവിലോലലോചനപ്രാന്തലോചനപരമ്പരാവൃതം .
ബാലകേലിരസലാലസം ഭ്രമം മാധവം തമനിശം വിഭാവയേ .. 9..
നീലകണ്ഠകൃതപിച്ഛശേഖരം നീലമേഘതുലിതാംഗവൈഭവം .
നീലപങ്കജപലാശലോചനം നീലകുന്തലധരം ഭജാമഹേ .. 10..
ഘോഷയോഷിദനുഗീതവൈഭവം കോമലസ്വരിതവേണുനിഃസ്വനം .
സാരഭൂതമഭിരാമസമ്പദാം ധാമ താമരസലോചനം ഭജേ .. 11..
മോഹനം മനസി ശാർങ്ഗിണം പരം നിർഗതം കില വിഹായ മാനിനീഃ .
നാരദാദിമുനിഭിശ്ച സേവിതം നന്ദഗോപതനയം ഭജാമഹേ .. 12..
ശ്രീഹരിസ്തു രമണീഭിരാവൃതോ യസ്തു വൈ ജയതി രാസമണ്ഡലേ .
രാധയാ സഹ വനേ ച ദുഃഖിതാസ്തം പ്രിയം ഹി മൃഗയാമഹേ വയം .. 13..
ദേവദേവ വ്രജരാജനന്ദന ദേഹി ദർശനമലം ച നോ ഹരേ .
സർവദുഃഖഹരണം ച പൂർവവത്സന്നിരീക്ഷ്യ തവ ശുൽകദാസികാഃ .. 14..
ക്ഷിതിതലോദ്ധരണായ ദധാര യഃ സകലയജ്ഞവരാഹവപുഃ പരം .
ദിതിസുതം വിദദാര ച ദംഷ്ട്രയാ സ തു സദോദ്ധരണായ ക്ഷമോഽസ്തു നഃ .. 15..
മനുമതാദ്രുചിജോ ദിവിജൈഃ സഹ വസു ദുദോഹ ധരാമപി യഃ പൃഥുഃ .
ശ്രുതിമപാദ്ധൃതമത്സ്യവപുഃ പരം സ ശരണം കില നോഽസ്ത്വശുഭക്ഷണേ .. 16..
അവഹദബ്ധിമഹോ ഗിരിമൂർജിതം കമഠരൂപധരഃ പരമസ്തു യഃ .
അസുഹരം നൃഹരിസ്തമദണ്ഡയത്സ ച ഹരിഃ പരമം ശരണം ച നഃ .. 17..
നൃപബലിം ഛലയന്ദലയന്നരീന്മുനിജനാനനുഗൃഹ്യ ചചാര യഃ .
കുരുപുരം ച ഹലേന വികർഷയന്യദുവരഃ സ ഗതിർമമ സർവഥാ .. 18..
വ്രജപശൂൻഗിരിരാജമഥോദ്ധരൻ വ്രജപഗോപജനം ച ജുഗോപ യഃ .
ദ്രുപദരാജസുതാം കുരുകശ്മലാദ്ഭവതു തച്ചരണാബ്ജരതിശ്ച നഃ .. 19..
വിഷമഹാഗ്നിമഹാസ്ത്രവിപദ്ഗണാത്സകലപാണ്ഡുസുതാഃ പരിരക്ഷിതാഃ .
യദുവരേണ പരേണ ച യേന വൈ ഭവതു തച്ചരണഃ ശരണം ച നഃ .. 20..
മാലാം ബർഹിമനോജ്ഞകുന്തലഭരാം വന്യപ്രസൂനോഷിതാം
ശൈലേയാഗുരുക്ലൃപ്തചിത്രതിലകാം ശശ്വന്മനോഹാരിണീം .
ലീലാവേണുരവാമൃതൈകരസികാം ലാവണ്യലക്ഷ്മീമയീം
ബാലാം ബാലതമാലനീലവപുഷം വന്ദാമഹേ ദേവതാം .. 21..
ഗർഗ ഉവാച -
ഇതി സ്ത്രീഭീ രുദന്തീഭീ രേവതീരമണാനുജഃ .
ആവിർബഭൂവ ചാഹൂതസ്താസാം മധ്യേ ച ഭക്തിതഃ .. 22..
ഇതി ശ്രീഗർഗസംഹിതായാം ഹയമേധഖണ്ഡേ
രാസക്രീഡായാം പഞ്ചചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ .. 45..
ഇതി ഗർഗസംഹിതായാം അശ്വമേധഖണ്ഡഃ പഞ്ചചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
രാസക്രീഡാ സമാപ്താ .
----------------------------------------------------------------------------------
ശ്രീ ഗർഗസംഹിതയിലെ അശ്വമേധഖണ്ഡത്തിൽ ഗോപികമാർ
ശ്രീകൃഷ്ണനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഗോപികാസ്തുതിയുടെ
ശ്ലോകം തിരിച്ചുള്ള മലയാള അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:
ശ്ലോകം 1
പവിഴത്തെ വെല്ലുന്ന തുടുത്ത അധരങ്ങളുള്ളവനും,
മധുരമായ വേണുനാദത്താൽ വിനോദിക്കുന്നവനും,
താമരപ്പൂവുപോലെ മൃദുലവും സുന്ദരവുമായ നീലത്താമരമുഖമുള്ളവനുമായ
ആ ഗോപകുമാരനെ ഞങ്ങൾ ഉപാസിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 2
ശ്യാമവർണ്ണനും, വൃന്ദാവനത്തിലെ ക്രീഡകളിൽ മുഴുകുന്നവനും,
അതീവ കോമളനും, താമരയിതൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും,
വ്രജസുന്ദരിമാരുടെ ആഗ്രഹങ്ങളെ സഫലമാക്കുന്നവനും,
മനസ്സിനെ കുളിരണിയിക്കുന്നവനും, ഏവരുടെയും ഹൃദയം
കവരുന്നവനുമായ ഭഗവാനെ ഞങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 3
കടാക്ഷങ്ങളാൽ കടക്കണ്ണുകൾ ചലിപ്പിക്കുന്നവനും,
ചെറുതായി കൂമ്പിയ സുന്ദരമായ അധരങ്ങളുള്ളവനും,
പുല്ലാങ്കുഴലിന്മേൽ കൈവിരലുകൾ മനോഹരമായി ചലിപ്പിക്കുന്നവനും,
വേണുനാദത്തിൽ രസിക്കുന്നവനുമായ ഭഗവാനെ ഞങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 4
പുഞ്ചിരി തൂകുമ്പോൾ അല്പം പുറത്തുകാണുന്ന ദന്തനിരയാൽ
ശോഭിക്കുന്ന കവിൾത്തടങ്ങളുള്ളവനും, ലോകത്തിനാകെ മംഗളരൂപിയായ
അലങ്കാരമായവനും, ഗോകുലത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക സൗരഭ്യത്താൽ
മനോഹരനുമായ ആ ഹരിയുടെ ദിവ്യരൂപത്തെ
ഞങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 5
ദേവന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന രൂപത്തോടുകൂടിയവനും,
മഹർഷീശ്വരന്മാരാൽ നിരന്തരം സേവിക്കപ്പെടുന്ന പാദപത്മങ്ങളിലെ
അമൃതിൻ്റെ ഉറവിടവുമായ ആ താമരക്കണ്ണൻ ഞങ്ങൾക്ക്
നിത്യവും ശ്രേയസ്സ് പ്രദാനം ചെയ്യട്ടെ.
ശ്ലോകം 6
ഗോപാലന്മാരോടൊപ്പം മല്ലയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവനും,
യുദ്ധത്തിൽ മിടുക്കന്മാരായ യുവാക്കളെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നവനും,
സമസ്ത യോഗീശ്വരന്മാരുടെയും പരദൈവവുമായ ഭഗവാനെ
ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 7
പുതിയ കാർമേഘം പോലെ തിളങ്ങുന്നവനും,
വിടർന്ന താമരയിതൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും,
ഗോപികമാരുടെ മനസ്സിനെ വശീകരിക്കുന്നവനും,
തളിരധരങ്ങളുള്ളവനുമായ ഭഗവാനെ ഞങ്ങൾ ഉപാസിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 8
അർജ്ജുനന്റെ രഥത്തിന് അലങ്കാരമായി നിലകൊണ്ടവനും,
സഞ്ചിതമായ പാപങ്ങളെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നവനും,
വേദവാക്കുകൾക്ക് ജീവനേകുന്നവനും,
പരിശുദ്ധനും ശ്യാമവർണ്ണനുമായ ആ പരബ്രഹ്മജ്യോതിസ്സ്
ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കട്ടെ.
ശ്ലോകം 9
ഗോപികമാരുടെ നേത്രകടാക്ഷങ്ങളാൽ നിരന്തരം ചുറ്റപ്പെട്ടവനും,
ബാലലീലകളിൽ അതീവ താല്പര്യമുള്ളവനും,
പ്രേമവിഭ്രമങ്ങളിൽ ആറാടുന്നവനുമായ ആ മാധവനെ
ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും ഭാവന ചെയ്യുന്നു.
ശ്ലോകം 10
മയിൽപ്പീലി ചൂടിയവനും, നീലമേഘത്തിന് തുല്യമായ
അഴകുള്ള ശരീരമുള്ളവനും, നീലത്താമരയിതൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും,
മനോഹരമായ കറുത്ത ചുരുൾമുടിയുള്ളവനുമായ ഭഗവാനെ ഞങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 11
ഗോപസ്ത്രീകളാൽ മഹിമകൾ വാഴ്ത്തിപ്പാടപ്പെടുന്നവനും,
വേണുവിൽ നിന്ന് അതിമധുരമായ നാദം പൊഴിക്കുന്നവനും,
സർവ്വ സൗന്ദര്യങ്ങളുടെയും ഇരിപ്പിടവും ആനന്ദസ്വരൂപനുമായ
ആ കമലലോചനനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 12
മനസ്സിനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നവനും, ശാർങ്ഗമെന്ന വില്ലേന്തിയവനും,
അഭിമാനവതികളായ ഗോപികമാരെ വിട്ട് അപ്രത്യക്ഷനായവനും,
നാരദാദി മുനിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ നന്ദഗോപന്റെ
തിരുമകനെ ഞങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 13
രാസമണ്ഡലത്തിൽ സുന്ദരിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വിജയിച്ചുനിന്നവനും,
ഇപ്പോൾ രാധയോടൊപ്പം വനത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനുമായ ആ
പ്രിയപ്പെട്ടവനെ വിരഹദുഃഖിതരായ ഞങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും തേടിനടക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 14
ദേവദേവാ! വ്രജരാജകുമാരാ! ഹരേ! അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളിൽ
വിലപേശാതെ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ദാസികളായ ഞങ്ങളുടെ സമസ്ത
ദുഃഖങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കിക്കൊണ്ട് അങ്ങ് മുൻപത്തെപ്പോലെ
ഞങ്ങൾക്ക് ദർശനം നൽകിയാലും.
ശ്ലോകം 15
ഭൂമീദേവിയെ ഉദ്ധരിക്കാനായി യജ്ഞവരാഹ രൂപം സ്വീകരിക്കുകയും,
ദംഷ്ട്രകൾ കൊണ്ട് ദിതിപുത്രനായ ഹിരണ്യാക്ഷനെ പിളർക്കുകയും
ചെയ്ത ഭഗവാൻ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കാൻ കരുത്തനാകട്ടെ.
ശ്ലോകം 16
പൃഥു ചക്രവർത്തിയായി അവതരിച്ച് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഭൂമിയെ
കറന്നെടുക്കുകയും, മത്സ്യാവതാരം സ്വീകരിച്ച് വേദങ്ങളെ
സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത ഭഗവാൻ ഞങ്ങളുടെ ഈ ആപൽഘട്ടത്തിൽ ആശ്രയമാകട്ടെ.
ശ്ലോകം 17
കൂർമ്മരൂപം ധരിച്ച് പർവ്വതത്തെ കടലിൽ താങ്ങിനിർത്തുകയും,
നരസിംഹമായി വന്ന് പ്രാണനപഹരിച്ച അസുരനെ (ഹിരണ്യകശിപുവിനെ)
നിഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്ത ഹരി ഞങ്ങളുടെ പരമമായ ശരണമാകുന്നു.
ശ്ലോകം 18
വാമനനായി മഹാബലിയെ പരീക്ഷിക്കുകയും,
ശത്രുക്കളെ വകവരുത്തി മുനിമാരെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും,
ബലരാമനായി കലപ്പകൊണ്ട് ഹस्तिനാപുരത്തെ ആകർഷിക്കുകയും
ചെയ്ത യദുകുലതിലകനായ ഭഗവാൻ എല്ലാവിധത്തിലും എന്റെ ഗതിയാകുന്നു.
ശ്ലോകം 19
ഗോവർദ്ധന പർവ്വതം ഉയർത്തി വ്രജത്തിലെ പശുക്കളെയും
ഗോപന്മാരെയും രക്ഷിക്കുകയും, ദ്രൗപദിയെ കൗരവരുടെ
ദുഷ്ചെയ്തികളിൽ നിന്ന് കാത്തുരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത ആ
ഭഗവാന്റെ പാദപത്മങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾക്ക് നിരന്തരമായ ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.
ശ്ലോകം 20
വിഷം, കാട്ടുതീ, മഹാസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഘോരവിപത്തുകളിൽ
നിന്നെല്ലാം പാണ്ഡവരെ കാത്തുരക്ഷിച്ച യദുവരനായ
പരമേശ്വരന്റെ പാദങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് രക്ഷയാകട്ടെ.
ശ്ലോകം 21
വനപുഷ്പങ്ങളണിഞ്ഞ മനോഹരമായ ചുരുൾമുടിയിൽ
മയിൽപ്പീലി ചൂടിയവനും, മലഞ്ചെരുവിൽ നിന്നെടുത്ത അഗരു
ചന്ദനങ്ങളാൽ മനോഹര തിലകം ചാർത്തിയവനും,
ലീലാമധുരമായ വേണുഗാനരസത്തിൽ മുഴുകുന്നവനും,
സർവ്വ ലാവണ്യങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്മിയുടെയും ഇരിപ്പിടവും,
ബാലതമാലവൃക്ഷം പോലെ ശ്യാമവർണ്ണനുമായ
ആ ദിവ്യബാലനെ ഞങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 22
ഗർഗമുനി പറഞ്ഞു: ഇപ്രകാരം ഭക്തിയോടെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട്
വിളിച്ച ആ ഗോപികമാരുടെ നടുവിലേക്ക് രേവതീരമണനായ
ബലരാമന്റെ അനുജൻ (ശ്രീകൃഷ്ണൻ) പ്രത്യക്ഷനായി.
