ശ്രീധന്വന്തര്യഷ്ടോത്തരശതനാമസ്തോത്രം
ധന്വന്തരിഃ സുധാപൂർണകലശഢ്യകരോ ഹരിഃ .
ജരാമൃതിത്രസ്തദേവപ്രാർഥനാസാധകഃ പ്രഭുഃ .. 1..
നിർവികല്പോ നിസ്സമാനോ മന്ദസ്മിതമുഖാംബുജഃ .
ആഞ്ജനേയപ്രാപിതാദ്രിഃ പാർശ്വസ്ഥവിനതാസുതഃ .. 2..
നിമഗ്നമന്ദരധരഃ കൂർമരൂപീ ബൃഹത്തനുഃ .
നീലകുഞ്ചിതകേശാന്തഃ പരമാദ്ഭുതരൂപധൃത് .. 3..
കടാക്ഷവീക്ഷണാശ്വസ്തവാസുകിഃ സിംഹവിക്രമഃ .
സ്മർതൃഹൃദ്രോഗഹരണോ മഹാവിഷ്ണ്വംശസംഭവഃ .. 4..
പ്രേക്ഷണീയോത്പലശ്യാമ ആയുർവേദാധിദൈവതം .
ഭേഷജഗ്രഹണാനേഹസ്സ്മരണീയപദാംബുജഃ .. 5..
നവയൗവനസമ്പന്നഃ കിരീടാന്വിതമസ്തകഃ .
നക്രകുണ്ഡലസംശോഭിശ്രവണദ്വയശഷ്കുലിഃ .. 6..
ദീർഘപീവരദോർദണ്ഡഃ കംബുഗ്രീവോഽമ്ബുജേക്ഷണഃ .
ചതുർഭുജഃ ശംഖധരശ്ചക്രഹസ്തോ വരപ്രദഃ .. 7..
സുധാപാത്രോപരിലസദാമ്രപത്രലസത്കരഃ .
ശതപദ്യാഢ്യഹസ്തശ്ച കസ്തൂരീതിലകാഞ്ചിതഃ .. 8..
സുകപോലസ്സുനാസശ്ച സുന്ദരഭ്രൂലതാഞ്ചിതഃ .
സ്വംഗുലീതലശോഭാഢ്യോ ഗൂഢജത്രുർമഹാഹനുഃ .. 9..
ദിവ്യാംഗദലസദ്ബാഹുഃ കേയൂരപരിശോഭിതഃ .
വിചിത്രരത്നഖചിതവലയദ്വയശോഭിതഃ .. 10..
സമോല്ലസത്സുജാതാംസശ്ചാംഗുലീയവിഭൂഷിതഃ .
സുധാഘന്ധരസാസ്വാദമിലദ്ഭൃംഗമനോഹരഃ .. 11..
ലക്ഷ്മീസമർപിതോത്ഫുല്ലകഞ്ജമാലാലസദ്ഗലഃ .
ലക്ഷ്മീശോഭിതവക്ഷസ്കോ വനമാലാവിരാജിതഃ .. 12..
നവരത്നമണീക്ലൃപ്തഹാരശോഭിതകന്ധരഃ .
ഹീരനക്ഷത്രമാലാദിശോഭാരഞ്ജിതദിങ്മുഖഃ .. 13..
വിരജോഽമ്ബരസംവീതോ വിശാലോരാഃ പൃഥുശ്രവാഃ .
നിമ്നനാഭിഃ സൂക്ഷ്മമധ്യഃ സ്ഥൂലജംഘോ നിരഞ്ജനഃ .. 14..
സുലക്ഷണപദാംഗുഷ്ഠഃ സർവസാമുദ്രികാന്വിതഃ .
അലക്തകാരക്തപാദോ മൂർതിമദ്വാധിപൂജിതഃ .. 15..
സുധാർഥാന്യോന്യസംയുധ്യദ്ദേവദൈതേയസാന്ത്വനഃ .
കോടിമന്മഥസങ്കാശഃ സർവാവയവസുന്ദരഃ .. 16..
അമൃതാസ്വാദനോദ്യുക്തദേവസംഘപരിഷ്ടുതഃ .
പുഷ്പവർഷണസംയുക്തഗന്ധർവകുലസേവിതഃ .. 17..
ശംഖതൂര്യമൃദംഗാദിസുവാദിത്രാപ്സരോവൃതഃ .
വിഷ്വക്സേനാദിയുക്പാർശ്വഃ സനകാദിമുനിസ്തുതഃ .. 18..
സാശ്ചര്യസസ്മിതചതുർമുഖനേത്രസമീക്ഷിതഃ .
സാശങ്കസംഭ്രമദിതിദനുവംശ്യസമീഡിതഃ .. 19..
നമനോന്മുഖദേവാദിമൗലീരത്നലസത്പദഃ .
ദിവ്യതേജഃപുഞ്ജരൂപഃ സർവദേവഹിതോത്സുകഃ .. 20..
സ്വനിർഗമക്ഷുബ്ധദുഗ്ധവാരാശിർദുന്ദുഭിസ്വനഃ .
ഗന്ധർവഗീതാപദാനശ്രവണോത്കമഹാമനാഃ .. 21..
നിഷ്കിഞ്ചനജനപ്രീതോ ഭവസമ്പ്രാപ്തരോഗഹൃത് .
അന്തർഹിതസുധാപാത്രോ മഹാത്മാ മായികാഗ്രണീഃ .. 22..
ക്ഷണാർധമോഹിനീരൂപഃ സർവസ്ത്രീശുഭലക്ഷണഃ .
മദമത്തേഭഗമനഃ സർവലോകവിമോഹനഃ .. 23..
സ്രംസന്നീവീഗ്രന്ഥിബന്ധാസക്തദിവ്യകരാംഗുലിഃ .
രത്നദർവീലസദ്ധസ്തോ ദേവദൈത്യവിഭാഗകൃത് .. 24..
സംഖ്യാതദേവതാന്യാസോ ദൈത്യദാനവവഞ്ചകഃ .
ദേവാമൃതപ്രദാതാ ച പരിവേഷണഹൃഷ്ടധീഃ .. 25..
ഉന്മുഖോന്മുഖദൈത്യേന്ദ്രദന്തപങ്കിതവിഭാജകഃ .
പുഷ്പവത്സുവിനിർദിഷ്ടരാഹുരക്ഷഃശിരോഹരഃ .. 26..
രാഹുകേതുഗ്രഹസ്ഥാനപശ്ചാദ്ഗതിവിധായകഃ .
അമൃതാലാഭനിർവിണ്ണയുധ്യദ്ദേവാരിസൂദനഃ .. 27..
ഗരുത്മദ്വാഹനാരൂഢഃ സർവേശസ്തോത്രസംയുതഃ .
സ്വസ്വാധികാരസന്തുഷ്ടശക്രവഹ്ന്യാദിപൂജിതഃ .. 28..
മോഹിനീദർശനായാതസ്ഥാണുചിത്തവിമോഹകഃ .
ശചീസ്വാഹാദിദിക്പാലപത്നീമണ്ഡലസന്നുതഃ .. 29..
വേദാന്തവേദ്യമഹിമാ സർവലൗകൈകരക്ഷകഃ .
രാജരാജപ്രപൂജ്യാംഘ്രിഃ ചിന്തിതാർഥപ്രദായകഃ .. 30..
ധന്വന്തരേർഭഗവതോ നാമ്നാമഷ്ടോത്തരം ശതം .
യഃ പഠേത്സതതം ഭക്ത്യാ നീരോഗസ്സുഖഭാഗ്ഭവേത് .. 31..
ഇതി ബൃഹദ്ബ്രഹ്മാനന്ദോപനിഷദാന്തർഗതം
ശ്രീധന്വന്തര്യഷ്ടോത്തരശതനാമസ്തോത്രം സമ്പൂർണം .
MEANING OF VERSES
ബൃഹദ്ബ്രഹ്മാനന്ദോപനിഷത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന
ശ്രീ ധന്വന്തരി അഷ്ടോത്തരശതനാമ സ്തോത്രത്തിന്റെ
ശ്ലോകം തിരിച്ചുള്ള മലയാളം അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:
ശ്ലോകം 1
ധന്വന്തരിഃ സുധാപൂർണകലശഢ്യകരോ ഹരിഃ .
ജരാമൃതിത്രസ്തദേവപ്രാർഥനാസാധകഃ പ്രഭുഃ .. 1..
അർത്ഥം:
അവിടുന്ന് ധന്വന്തരിമൂർത്തിയാണ്, അമൃത് നിറഞ്ഞ കലശം
കൈകളിൽ ഏന്തിയവനാണ്, മഹാവിഷ്ണുസ്വരൂപനാണ് (ഹരി).
വാർദ്ധക്യത്തെയും (ജര) മരണത്തെയും (മൃതി) ഭയന്ന ദേവന്മാരുടെ
പ്രാർത്ഥന സഫലമാക്കിയ സർവ്വേശ്വരനാണ്.
ശ്ലോകം 2
നിർവികല്പോ നിസ്സമാനോ മന്ദസ്മിതമുഖാംബുജഃ .
ആഞ്ജനേയപ്രാപിതാദ്രിഃ പാർശ്വസ്ഥവിനതാസുതഃ .. 2..
അർത്ഥം:
വികല്പങ്ങളില്ലാത്ത പരമസത്യമാണ്, തുല്യതയില്ലാത്തവനാണ്,
മന്ദഹാസം വിരിയുന്ന താമരപോലുള്ള മുഖത്തോടുകൂടിയവനാണ്.
(ഔഷധങ്ങൾക്കായി) ഹനുമാനാൽ ഔഷധപർവ്വതം എത്തിക്കപ്പെട്ടവനും,
പാർശ്വത്തിൽ ഗരുഡൻ (വിനതാസുതൻ) സദാ സേവിച്ചു നിൽക്കുന്നവനുമാണ്.
ശ്ലോകം 3
നിമഗ്നമന്ദരധരഃ കൂർമരൂപീ ബൃഹത്തനുഃ .
നീലകുഞ്ചിതകേശാന്തഃ പരമാദ്ഭുതരൂപധൃത് .. 3..
അർത്ഥം:
പാൽക്കടലിൽ താണുപോയ മന്ദരപർവ്വതത്തെ താങ്ങിനിർത്തിയ
കൂർമ്മസ്വരൂപനും, മഹാശരീരമുള്ളവനും, ചുരുണ്ട നീലമുടിയോടുകൂടിയവനും,
അത്യത്ഭുതമായ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ചവനുമാണ്.
ശ്ലോകം 4
കടാക്ഷവീക്ഷണാശ്വസ്തവാസുകിഃ സിംഹവിക്രമഃ .
സ്മർതൃഹൃദ്രോഗഹരണോ മഹാവിഷ്ണ്വംശസംഭവഃ .. 4..
അർത്ഥം:
തന്റെ കാരുണ്യക്കടാക്ഷത്താൽ വാസുകി സർപ്പത്തിന് ആശ്വാസം
നൽകിയവനാണ്, സിംഹതുല്യമായ പരാക്രമമുള്ളവനാണ്,
തന്നെ സ്മരിക്കുന്ന ഭക്തരുടെ ഹൃദയരോഗങ്ങളെയും
(ശാരീരിക-മാനസിക രോഗങ്ങളെയും) അകറ്റുന്നവനാണ്,
സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അംശാവതാരമായി ജനിച്ചവനാണ്.
ശ്ലോകം 5
പ്രേക്ഷണീയോത്പലശ്യാമ ആയുർവേദാധിദൈവതം .
ഭേഷജഗ്രഹണാനേഹസ്സ്മരണീയപദാംബുജഃ .. 5..
അർത്ഥം:
കണ്ണിന് ആനന്ദം പകരുന്ന കറുത്ത താമരയിതളിന്റെ (നീലോത്പലം)
ശ്യാമവർണ്ണമുള്ളവനാണ്, ആയുർവേദത്തിന്റെ അധിദേവനാണ്,
മരുന്ന് (ഔഷധം) കഴിക്കുന്ന വേളയിൽ പാദപത്മങ്ങളെ
സ്മരിക്കപ്പെടേണ്ട ഉത്തമമൂർത്തിയാണ്.
ശ്ലോകം 6
നവയൗവനസമ്പന്നഃ കിരീടാന്വിതമസ്തകഃ .
നക്രകുണ്ഡലസംശോഭിശ്രവണദ്വയശഷ്കുലിഃ .. 6..
അർത്ഥം:
നിത്യയൗവനത്താൽ ശോഭിക്കുന്നവനാണ്, കിരീടം ചൂടിയ ശിരസ്സുള്ളവനാണ്,
മകരമത്സ്യത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്
പ്രകാശിക്കുന്ന കർണ്ണങ്ങളുള്ളവനാണ്.
ശ്ലോകം 7
ദീർഘപീവരദോർദണ്ഡഃ കംബുഗ്രീവോഽമ്ബുജേക്ഷണഃ .
ചതുർഭുജഃ ശംഖധരശ്ചക്രഹസ്തോ വരപ്രദഃ .. 7..
അർത്ഥം:
നീണ്ടു തടിച്ച കൈകളുള്ളവനാണ്, ശംഖുപോലുള്ള മനോഹരമായ
കഴുത്തുള്ളവനാണ്, താമരക്കണ്ണനാണ്, നാല് കൈകളുള്ളവനാണ് (ചതുർഭുജൻ),
ശംഖും ചക്രവും കൈകളിൽ ധരിച്ചവനും ഭക്തർക്ക്
വരങ്ങളെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവനുമാണ്.
ശ്ലോകം 8
സുധാപാത്രോപരിലസദാമ്രപത്രലസത്കരഃ .
ശതപദ്യാഢ്യഹസ്തശ്ച കസ്തൂരീതിലകാഞ്ചിതഃ .. 8..
അർത്ഥം:
അമൃതപാത്രത്തിന് മീതെ മാവില ധരിച്ച് ശോഭിക്കുന്ന കൈകളുള്ളവനാണ്,
ഔഷധപ്രതീകമായ അട്ടയെ (ജലൗക/ശതപദി) ധരിച്ച തൃക്കൈകളുള്ളവനാണ്,
നെറ്റിയിൽ കസ്തൂരിതിലകം ചാർത്തിയവനാണ്.
ശ്ലോകം 9
സുകപോലസ്സുനാസശ്ച സുന്ദരഭ്രൂലതാഞ്ചിതഃ .
സ്വംഗുലീതലശോഭാഢ്യോ ഗൂഢജത്രുർമഹാഹനുഃ .. 9..
അർത്ഥം:
സുന്ദരമായ കവിളുകളും നാസികയും ഉള്ളവനാണ്, വള്ളികൾ പോലെയുള്ള
മനോഹരമായ പുരികക്കൊടികളുള്ളവനാണ്, ശോഭയുള്ള
കൈവിരലുകളുള്ളവനാണ്, മാംസളമായി ഉറച്ച തോളെല്ലുകളും
ദൃഢമായ താടിയെല്ലുകളുമുള്ളവനാണ്.
ശ്ലോകം 10
ദിവ്യാംഗദലസദ്ബാഹുഃ കേയൂരപരിശോഭിതഃ .
വിചിത്രരത്നഖചിതവലയദ്വയശോഭിതഃ .. 10..
അർത്ഥം:
ദിവ്യമായ തോൾവളകളാൽ ശോഭിക്കുന്ന ബാഹുകളുള്ളവനാണ്,
കേയൂരം അണിഞ്ഞവനാണ്, നാനാതരം രത്നങ്ങൾ പതിപ്പിച്ച
കൈവളകളാൽ തിളങ്ങുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 11
സമോല്ലസത്സുജാതാംസശ്ചാംഗുലീയവിഭൂഷിതഃ .
സുധാഘന്ധരസാസ്വാദമിലദ്ഭൃംഗമനോഹരഃ .. 11..
അർത്ഥം:
ഉറപ്പും ഭംഗിയുമുള്ള സമമായ തോളുകളുള്ളവനാണ്,
മോതിരങ്ങളാൽ അലംകൃതനായവനാണ്, അമൃതിന്റെ സുഗന്ധവും
രസവും നുകരാനായി വണ്ടുകൾ ചുറ്റും പാറിപ്പറക്കുന്ന മനോഹരരൂപനാണ്.
ശ്ലോകം 12
ലക്ഷ്മീസമർപിതോത്ഫുല്ലകഞ്ജമാലാലസദ്ഗലഃ .
ലക്ഷ്മീശോഭിതവക്ഷസ്കോ വനമാലാവിരാജിതഃ .. 12..
അർത്ഥം:
ലക്ഷ്മീദേവി സമർപ്പിച്ച വിടർന്ന താമരമാലയണിഞ്ഞ കഴുത്തോടുകൂടിയവനാണ്,
ലക്ഷ്മീദേവി വസിക്കുന്ന മാറിടമുള്ളവനാണ്, വനമാലയണിഞ്ഞ് ശോഭിക്കുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 13
നവരത്നമണീക്ലൃപ്തഹാരശോഭിതകന്ധരഃ .
ഹീരനക്ഷത്രമാലാദിശോഭാരഞ്ജിതദിങ്മുഖഃ .. 13..
അർത്ഥം:
നവരത്നങ്ങൾ പതിച്ച ഹാരത്താൽ അലംകൃതമായ കഴുത്തുള്ളവനാണ്,
വജ്രമാലകളുടെ തിളക്കത്താൽ സർവ്വ ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 14
വിരജോഽമ്ബരസംവീതോ വിശാലോരാഃ പൃഥുശ്രവാഃ .
നിമ്നനാഭിഃ സൂക്ഷ്മമധ്യഃ സ്ഥൂലജംഘോ നിരഞ്ജനഃ .. 14..
അർത്ഥം:
നിർമ്മലമായ പട്ടുപുടവ ധരിച്ചവനാണ്, വിശാലമായ വക്ഷസ്സുള്ളവനാണ്,
വിശ്വപ്രസിദ്ധനാണ്, ആഴമുള്ള നാഭിയും നേർത്ത അരക്കെട്ടും ഉറച്ച
തുടകളുമുള്ളവനാണ്, ദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത നിർമ്മലനാണ്.
ശ്ലോകം 15
സുലക്ഷണപദാംഗുഷ്ഠഃ സർവസാമുദ്രികാന്വിതഃ .
അലക്തകാരക്തപാദോ മൂർതിമദ്വാധിപൂജിതഃ .. 15..
അർത്ഥം:
ശുഭലക്ഷണങ്ങളൊത്ത കാൽവിരലുകളുള്ളവനാണ്, സകല സാമുദ്രികലക്ഷണങ്ങളും
തികഞ്ഞവനാണ്, മൈലാഞ്ചി/ചെമ്പഞ്ഞിച്ചാറണിഞ്ഞ ചുവന്ന പാദങ്ങളുള്ളവനാണ്,
മൂർത്തിമദ്ഭാവം പൂണ്ട സമുദ്രദേവനാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 16
സുധാർഥാന്യോന്യസംയുധ്യദ്ദേവദൈതേയസാന്ത്വനഃ .
കോടിമന്മഥസങ്കാശഃ സർവാവയവസുന്ദരഃ .. 16..
അർത്ഥം:
അമൃതിനായി പരസ്പരം പോരടിച്ച ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും
ശാന്തരാക്കിയവനാണ്, കോടി കാമദേവന്മാർക്ക് തുല്യമായ കാന്തിയുള്ളവനാണ്,
സർവ്വാംഗസുന്ദരനാണ്.
ശ്ലോകം 17
അമൃതാസ്വാദനോദ്യുക്തദേവസംഘപരിഷ്ടുതഃ .
പുഷ്പവർഷണസംയുക്തഗന്ധർവകുലസേവിതഃ .. 17..
അർത്ഥം:
അമൃത് ആസ്വദിക്കാൻ തയ്യാറായിനിന്ന ദേവന്മാരാൽ വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനാണ്,
പൂമഴ ചൊരിഞ്ഞ ഗന്ധർവ്വന്മാരാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടവനാണ്.
ശ്ലോകം 18
ശംഖതൂര്യമൃദംഗാദിസുവാദിത്രാപ്സരോവൃതഃ .
വിഷ്വക്സേനാദിയുക്പാർശ്വഃ സനകാദിമുനിസ്തുതഃ .. 18..
അർത്ഥം:
ശംഖ്, കാഹളം, മൃദംഗം തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കിയ അപ്സരസ്സുകളാൽ
ചുറ്റപ്പെട്ടവനാണ്, വിഷ്വക്സേനൻ തുടങ്ങിയ പാർർഷദന്മാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവനും
സനകാദി മുനിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനുമാണ്.
ശ്ലോകം 19
സാശ്ചര്യസസ്മിതചതുർമുഖനേത്രസമീക്ഷിതഃ .
സാശങ്കസംഭ്രമദിതിദനുവംശ്യസമീഡിതഃ .. 19..
അർത്ഥം:
അത്ഭുതത്തോടും പുഞ്ചിരിയോടും കൂടി ബ്രഹ്മാവിനാൽ നോക്കിക്കാണപ്പെട്ടവനാണ്,
ആശങ്കയോടും അമ്പരപ്പോടും കൂടി അസുരന്മാരാൽ (ദിതി-ദനു വംശജരാൽ)
നോക്കപ്പെട്ടവനും വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനുമാണ്.
ശ്ലോകം 20
നമനോന്മുഖദേവാദിമൗലീരത്നലസത്പദഃ .
ദിവ്യതേജഃപുഞ്ജരൂപഃ സർവദേവഹിതോത്സുകഃ .. 20..
അർത്ഥം:
പ്രണമിക്കുന്ന ദേവന്മാരുടെ കിരീടരത്നങ്ങളുടെ കാന്തിയാൽ തിളങ്ങുന്ന
പാദങ്ങളുള്ളവനാണ്, ദിവ്യമായ തേജസ്സിന്റെ സഞ്ചയമായവനാണ്,
സർവ്വ ദേവന്മാരുടെയും ഹിതത്തിൽ തല്പരനായവനാണ്.
ശ്ലോകം 21
സ്വനിർഗമക്ഷുബ്ധദുഗ്ധവാരാശിർദുന്ദുഭിസ്വനഃ .
ഗന്ധർവഗീതാപദാനശ്രവണോത്കമഹാമനാഃ .. 21..
അർത്ഥം:
തന്റെ ഉത്ഭവത്താൽ ഇളകിമറിഞ്ഞ പാൽക്കടൽ പോലെയും
ദേവദുന്ദുഭിനാദം പോലെയും ഗംഭീരശബ്ദമുള്ളവനാണ്, ഗന്ധർവ്വന്മാർ
പാടിയ അപദാനങ്ങളെ (സ്തുതികളെ) കേൾക്കാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്ന ഉദാരമനസ്കനാണ്.
ശ്ലോകം 22
നിഷ്കിഞ്ചനജനപ്രീതോ ഭവസമ്പ്രാപ്തരോഗഹൃത് .
അന്തർഹിതസുധാപാത്രോ മഹാത്മാ മായികാഗ്രണീഃ .. 22..
അർത്ഥം:
ഒന്നുമില്ലാത്ത അഗതികളായ ഭക്തരിൽ പ്രിയമുള്ളവനാണ്, സംസാരബന്ധത്താൽ
വന്നുഭവിക്കുന്ന രോഗങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നവനാണ്, അസുരന്മാർ തട്ടിയെടുക്കാതിരിക്കാൻ
അമൃതകലശം മറച്ചുവെച്ചവനാണ്, മായാവികളിൽ അഗ്രഗണ്യനായ മഹാത്മാവാണ്.
ശ്ലോകം 23
ക്ഷണാർധമോഹിനീരൂപഃ സർവസ്ത്രീശുഭലക്ഷണഃ .
മദമത്തേഭഗമനഃ സർവലോകവിമോഹനഃ .. 23..
അർത്ഥം:
നിമിഷനേരം കൊണ്ട് മോഹിനീരൂപം കൈക്കൊണ്ടവനാണ്, സർവ്വ
സ്ത്രീലക്ഷണങ്ങളും തികഞ്ഞവനാണ്, മദയാനയെപ്പോലെ ഗമനഭംഗിയുള്ളവനാണ്,
സകല ലോകങ്ങളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 24
സ്രംസന്നീവീഗ്രന്ഥിബന്ധാസക്തദിവ്യകരാംഗുലിഃ .
രത്നദർവീലസദ്ധസ്തോ ദേവദൈത്യവിഭാഗകൃത് .. 24..
അർത്ഥം:
അയഞ്ഞുപോയ വസ്ത്രത്തിന്റെ കെട്ട് മുറുക്കുന്ന ദിവ്യമായ കൈവിരലുകളുള്ളവളായി
മോഹിനീരൂപം കാട്ടിയവനാണ്, രത്നം പതിപ്പിച്ച തവി (ദർവി) കൈയിലേന്തി
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഇരുനിരയായി ഇരുത്തിയവനാണ്.
ശ്ലോകം 25
സംഖ്യാതദേവതാന്യാസോ ദൈത്യദാനവവഞ്ചകഃ .
ദേവാമൃതപ്രദാതാ ച പരിവേഷണഹൃഷ്ടധീഃ .. 25..
അർത്ഥം:
ദേവഗണങ്ങളെ ക്രമമായി ഇരുത്തി ദൈത്യദാനവന്മാരെ മായയാൽ വഞ്ചിച്ചവനാണ്,
ദേവന്മാർക്ക് അമൃത് വിളമ്പിക്കൊടുത്ത് സന്തുഷ്ടചിത്തനായവനാണ്.
ശ്ലോകം 26
ഉന്മുഖോന്മുഖദൈത്യേന്ദ്രദന്തപങ്കിതവിഭാജകഃ .
പുഷ്പവത്സുവിനിർദിഷ്ടരാഹുരക്ഷഃശിരോഹരഃ .. 26..
അർത്ഥം:
മോഹത്തോടെ തലയുയർത്തി നോക്കിനിന്ന അസുരന്മാരെ വശീകരിച്ചവനാണ്,
കള്ളവേഷത്തിൽ ദേവനിരയിൽ കടന്നുകൂടിയ രാഹുവാകുന്ന രാക്ഷസന്റെ
ശിരസ്സ് ഒരു പൂവുപോലെ ചക്രത്താൽ കൊയ്തെടുത്തവനാണ്.
ശ്ലോകം 27
രാഹുകേതുഗ്രഹസ്ഥാനപശ്ചാദ്ഗതിവിധായകഃ .
അമൃതാലാഭനിർവിണ്ണയുധ്യദ്ദേവാരിസൂദനഃ .. 27..
അർത്ഥം:
രാഹുവിനും കേതുവിനും ഗ്രഹപദവിയും വക്രഗതിയും (പശ്ചാദ്ഗതി)
കൽപ്പിച്ചുനൽകിയവനാണ്, അമൃത് കിട്ടാതെ നിരാശരായി യുദ്ധത്തിനൊരുങ്ങിയ
അസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ചവനാണ്.
ശ്ലോകം 28
ഗരുത്മദ്വാഹനാരൂഢഃ സർവേശസ്തോത്രസംയുതഃ .
സ്വസ്വാധികാരസന്തുഷ്ടശക്രവഹ്ന്യാദിപൂജിതഃ .. 28..
അർത്ഥം:
ഗരുഡവാഹനത്തിലേറിയവനാണ്, സർവ്വേശ്വരന്മാരുടെ സ്തോത്രങ്ങളാൽ
വാഴ്ത്തപ്പെട്ടവനാണ്, സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾ തിരികെക്കിട്ടി സന്തുഷ്ടരായ
ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും തുടങ്ങിയ ദിക്പാലകന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടവനാണ്.
ശ്ലോകം 29
മോഹിനീദർശനായാതസ്ഥാണുചിത്തവിമോഹകഃ .
ശചീസ്വാഹാദിദിക്പാലപത്നീമണ്ഡലസന്നുതഃ .. 29..
അർത്ഥം:
മോഹിനീരൂപം കാണാനെത്തിയ സാക്ഷാൽ പരമശിവന്റെ (സ്ഥാണു)
മനസ്സിനെപ്പോലും വിസ്മയിപ്പിച്ചവനാണ്, ശചീദേവി, സ്വാഹാദേവി
തുടങ്ങിയ ദേവപത്നിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനാണ്.
ശ്ലോകം 30
വേദാന്തവേദ്യമഹിമാ സർവലൗകൈകരക്ഷകഃ .
രാജരാജപ്രപൂജ്യാംഘ്രിഃ ചിന്തിതാർഥപ്രദായകഃ .. 30..
അർത്ഥം:
വേദാന്തങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഹിമയുള്ളവനാണ്, സമസ്ത
ലോകങ്ങളുടെയും ഏക രക്ഷകനാണ്, കുബേരൻ തുടങ്ങിയ
പ്രഭുക്കന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന പാദങ്ങളുള്ളവനാണ്, ഭക്തർ മനസ്സിൽ
ചിന്തിക്കുന്ന സകല കാര്യങ്ങളും സാധിച്ചുനൽകുന്നവനാണ്.
ശ്ലോകം 31 (ഫലശ്രുതി)
ധന്വന്തരേർഭഗവതോ നാമ്നാമഷ്ടോത്തരം ശതം .
യഃ പഠേത്സതതം ഭക്ത്യാ നീരോഗസ്സുഖഭാഗ്ഭവേത് .. 31..
അർത്ഥം:
ഭഗവാൻ ധന്വന്തരിമൂർത്തിയുടെ പുണ്യകരമായ ഈ നൂറ്റെട്ട് നാമങ്ങൾ
ആരെങ്കിലും നിത്യവും ഭക്തിയോടെ ജപിക്കുന്നുവോ, അവർ സർവ്വ രോഗങ്ങളിൽ
നിന്നും മുക്തരായി നിത്യസുഖം അനുഭവിക്കുന്നവരായി ഭവിക്കും.