KAMADEVA RATHI STHOTHRAM

 

ശ്രീ കാമദേവ–രതി സ്തോത്രം

ശ്രീപുരുഷോത്തമ ഉവാച ।

ചൈത്രമാസേ ശുക്ലപക്ഷേ ഹ്യേകാദശ്യാം പ്രഗേ ശുഭേ ।
ഗത്വാരാമേ ഗ്രഹീതവ്യാ ദിവ്യാ ദമനമഞ്ജരീ ॥ 79 ॥

ഗുർവാജ്ഞയാ പ്രകർതവ്യം പൂജനം ദമനസ്യ വൈ ।
ദമനേ തിഷ്ഠതേ കാമദേവശ്ച രതിസംയുതഃ ॥ 80 ॥

കാമദേവ നമസ്തേഽസ്തു ത്വം സദാ പുരുഷോത്തമഃ ।
ഹരിം കാമം വിചിനോമി കൃപാം കുരു മമോപരി ॥ 81 ॥

ഗീതവാദിത്രനിർഘോഷൈരാനേതവ്യോ ഗൃഹം പ്രതി ।
അധിവാസനപൂർവം ച സർവതോഭദ്രമണ്ഡലേ ॥ 82 ॥

സ്ഥാപയിത്വാ ഹരിം കാമം രതിം ച ദമനദ്രുമം ।
ആച്ഛാദ്യ ശ്വേതവസ്ത്രേണ പൂജയേത് കന്യകാപ്രിയേ ॥ 83 ॥

ക്ലീം കാമദേവായ നമഃ । ഹ്രീം രത്യൈ ച നമോ നമഃ ।
പൂർവസ്യാം ഹ്രീം ച കന്ദർപം പൂജയാമി നിശാഗമേ ॥ 84 ॥

ഗന്ധപുഷ്പാക്ഷതധൂപദീപനൈവേദ്യകൈഃ ശുഭൈഃ ।
ആരാർത്രികാദിഭിർദൈവം പൂജയാമി പതിം പ്രഭും ॥ 85 ॥

മദനായ നമഃ പ്രാച്യാം മന്മഥായ നമോഽഗ്നികേ ।
കന്ദർപായ നമോ യാമ്യേഽനംഗായ നമോ നൈരൃതേ ॥ 86 ॥

വാരുണ്യാം മോഹനായ നമഃ സ്മരായ നമോഽനിലേ ।
കൗബേര്യാമീശ്വരായ നമഃ പുഷ്പബാണായൈശാന്യാം നമഃ ॥ 87 ॥

സർവദിക്ഷു നമസ്കൃത്യ മാം കന്യാ പൂജയേത് തതഃ ।

ഓം കന്ദർപപുരുഷായ വിദ്മഹേ
കാമദേവായ ധീമഹി ।
തന്നോഽനംഗഃ പ്രചോദയാത് ॥ 88 ॥

ഇതി ചാഷ്ടോത്തരശതജപാൻ കുര്യാദ്ധി സന്നിധൗ ।

(ABOVE GAYATHRI TO BE CHANTED 108 TIMES)

നമോഽസ്തു കാമപതയേ പുഷ്പശരായ തേ നമഃ ॥ 89 ॥

മന്മഥായാനന്ദദാത്രേ നമോ രതികരായ തേ ।
പ്രീതിദായ നമസ്തേഽസ്തു സർവബീജായ തേ നമഃ ॥ 90 ॥

കാന്തായ കാന്തരൂപായ സർവവാസായ തേ നമഃ ।
പുരുഷോത്തമരൂപായാനംഗദേവായ തേ നമഃ ॥ 91 ॥

അനാദിശ്രീകൃഷ്ണനാരായണ വാഞ്ച്ഛിതകാമദ ।
ഹൃത്സ്ഥാൻ പൂരയ കാമാൻ മേ പ്രഭോ കാമേശ്വരീപ്രിയ ॥ 92 ॥

സ്തുത്വൈവം മഞ്ജരീവാരി ദാതവ്യേ മമ പാദയോഃ ।
ഗീതവാദിത്രനൃത്യൈശ്ച കർതവ്യശ്ചോത്സവോ മഹാൻ ॥ 93 ॥

ഇതി ശ്രീലക്ഷ്മീനാരായണീയസംഹിതായാഃ ദ്വാപരയുഗസന്താനാത്മകസ്യ തൃതീയഖണ്ഡേ
ത്രിഷഷ്ടിതമാധ്യായാന്തർഗതം പുരുഷോത്തമപ്രോക്തം
കാമദേവ–രതി സ്തോത്രം സമ്പൂർണം ॥

MEANING IN MALAYALAM

ശ്രീലക്ഷ്മീനാരായണീയ സംഹിതയിൽ (ദ്വാപരയുഗസന്താനഖണ്ഡം, അധ്യായം 63) ഭഗവാൻ പുരുഷോത്തമൻ കന്യകമാർക്ക് ഉത്തമവരപ്രാപ്തിക്കും അഭീഷ്ടസിദ്ധിക്കുമായി ഉപദേശിക്കുന്ന ദമനകോത്സവ കാമദേവ–രതി പൂജാവിധിയുടെയും സ്തോത്രത്തിന്റെയും ശ്ലോകം തിരിച്ചുള്ള മലയാളം അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:

ശ്ലോകം 79 - 80

ചൈത്രമാസേ ശുക്ലപക്ഷേ ഹ്യേകാദശ്യാം പ്രഗേ ശുഭേ ।

ഗത്വാരാമേ ഗ്രഹീതവ്യാ ദിവ്യാ ദമനമഞ്ജരീ ॥ 79 ॥

ഗുർവാജ്ഞയാ പ്രകർതവ്യം പൂജനം ദമനസ്യ വൈ ।

ദമനേ തിഷ്ഠതേ കാമദേവശ്ച രതിസംയുതഃ ॥ 80 ॥

അർത്ഥം:

ശ്രീപുരുഷോത്തമൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ഏകാദശി നാളിൽ പ്രഭാതത്തിൽ ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ ഉദ്യാനത്തിൽ (പൂന്തോട്ടത്തിൽ) പോയി ദിവ്യമായ ദമനകത്തിന്റെ പൂങ്കുലകൾ (ദമനമഞ്ജരി / മരക്കൊഴുന്ത്) ശേഖരിക്കണം. ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞയോടെ ദമനകത്തെ പൂജിക്കണം; കാരണം ദമനകത്തിൽ രതീദേവിയോടുകൂടി സാക്ഷാൽ കാമദേവൻ കുടികൊള്ളുന്നു.

ശ്ലോകം 81 - 83

കാമദേവ നമസ്തേഽസ്തു ത്വം സദാ പുരുഷോത്തമഃ ।

ഹരിം കാമം വിചിനോമി കൃപാം കുരു മമോപരി ॥ 81 ॥

ഗീതവാദിത്രനിർഘോഷൈരാനേതവ്യോ ഗൃഹം പ്രതി ।

അധിവാസനപൂർവം ച സർവതോഭദ്രമണ്ഡലേ ॥ 82 ॥

സ്ഥാപയിത്വാ ഹരിം കാമം രതിം ച ദമനദ്രുമം ।

ആച്ഛാദ്യ ശ്വേതവസ്ത്രേണ പൂജയേത് കന്യകാപ്രിയേ ॥ 83 ॥

അർത്ഥം:

"ഹേ കാമദേവാ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം; അങ്ങ് എപ്പോഴും പരമപുരുഷനായ പുരുഷോത്തമൻ തന്നെയാണ്. കാമദേവസ്വരൂപനായ ഹരിയെ ഞാൻ ഇവിടെ ആവാഹിക്കുന്നു, എന്നിൽ കൃപ ചൊരിഞ്ഞാലും" എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ച്, ഗീത-വാദ്യ ഘോഷങ്ങളോടെ അതിനെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം. തുടർന്ന്, സർവതോഭദ്രമണ്ഡലത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, ഹരിസ്വരൂപനായ കാമനെയും രതീദേവിയെയും ദമനകത്തെയും വെള്ളവസ്ത്രം കൊണ്ട് പുതപ്പിച്ച്, കന്യകമാർ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.

ശ്ലോകം 84 - 85

ക്ലീം കാമദേവായ നമഃ । ഹ്രീം രത്യൈ ച നമോ നമഃ ।

പൂർവസ്യാം ഹ്രീം ച കന്ദർപം പൂജയാമി നിശാഗമേ ॥ 84 ॥

ഗന്ധപുഷ്പാക്ഷതധൂപദീപനൈവേദ്യകൈഃ ശുഭൈഃ ।

ആരാർത്രികാദിഭിർദൈവം പൂജയാമി പതിം പ്രഭും ॥ 85 ॥

അർത്ഥം:

"ക്ലീം കാമദേവായ നമഃ", "ഹ്രീം രത്യൈ നമോ നമഃ" എന്നീ മന്ത്രങ്ങളാൽ പ്രാർത്ഥിച്ച്, സന്ധ്യാസമയത്ത് കിഴക്കുഭാഗത്ത് "ഹ്രീം കന്ദർപായ നമഃ" എന്ന് ജപിച്ച് പൂജിക്കണം. ഗന്ധം (ചന്ദനം), പുഷ്പം, അക്ഷതം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം, ആരതി എന്നിവ സമർപ്പിച്ച് സർവ്വേശ്വരനും നാഥനുമായ ഭഗവാനെ പൂജിക്കണം.

ശ്ലോകം 86 - 88 (ദിക്പാല പൂജയും ഗായത്രിയും)

മദനായ നമഃ പ്രാച്യാം മന്മഥായ നമോഽഗ്നികേ ।

കന്ദർപായ നമോ യാമ്യേഽനംഗായ നമോ നൈരൃതേ ॥ 86 ॥

വാരുണ്യാം മോഹനായ നമഃ സ്മരായ നമോഽനിലേ ।

കൗബേര്യാമീശ്വരായ നമഃ പുഷ്പബാണായൈശാന്യാം നമഃ ॥ 87 ॥

സർവദിക്ഷു നമസ്കൃത്യ മാം കന്യാ പൂജയേത് തതഃ ।

ഓം കന്ദർപപുരുഷായ വിദ്മഹേ കാമദേവായ ധീമഹി ।

തന്നോഽനംഗഃ പ്രചോദയാത് ॥ 88 ॥

അർത്ഥം:

എട്ട് ദിക്കുകളിലും ഇപ്രകാരം നമസ്കരിച്ച് പൂജിക്കണം:

• കിഴക്ക്: "മദനായ നമഃ"

• തെക്കുകിഴക്ക് (ആഗ്നേയം): "മന്മഥായ നമഃ"

• തെക്ക്: "കന്ദർപായ നമഃ"

• തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് (നൈരൃതി): "അനംഗായ നമഃ"

• പടിഞ്ഞാറ്: "മോഹനായ നമഃ"

• വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് (വായുകോൺ): "സ്മരായ നമഃ"

• വടക്ക്: "ഈശ്വരായ നമഃ"

• വടക്കുകിഴക്ക് (ഈശാനകോൺ): "പുഷ്പബാണായ നമഃ"

ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നമസ്കരിച്ച്, കന്യകമാർ സാക്ഷാൽ എന്നെത്തന്നെ (പുരുഷോത്തമനെ) പൂജിക്കണം. തുടർന്ന്,

"ഓം കന്ദർപപുരുഷായ വിദ്മഹേ കാമദേവായ ധീമഹി । തന്നോഽനംഗഃ പ്രചോദയാത്"

എന്ന കാമദേവ ഗായത്രീമന്ത്രം ഭഗവാന്റെ സന്നിധിയിൽ 108 തവണ ജപിക്കണം.

ശ്ലോകം 89 - 91

നമോഽസ്തു കാമപതയേ പുഷ്പശരായ തേ നമഃ ॥ 89 ॥

മന്മഥായാനന്ദദാത്രേ നമോ രതികരായ തേ ।

പ്രീതിദായ നമസ്തേഽസ്തു സർവബീജായ തേ നമഃ ॥ 90 ॥

കാന്തായ കാന്തരൂപായ സർവവാസായ തേ നമഃ ।

പുരുഷോത്തമരൂപായാനംഗദേവായ തേ നമഃ ॥ 91 ॥

അർത്ഥം:

കാമത്തിന്റെ അധിപനും പുഷ്പശരങ്ങൾ ഏന്തിയവനുമായ അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. മനസ്സിനെ ഇളക്കുന്നവനും (മന്മഥൻ), പരമാനന്ദം പകരുന്നവനും, രതിയെ (പ്രേമാനന്ദത്തെ) ഉണ്ടാക്കുന്നവനുമായ അങ്ങേക്ക് പ്രണാമം. സ്നേഹം നൽകുന്നവനും, സമസ്ത സൃഷ്ടിയുടെയും മൂലകാരണവുമായ (സർവ്വബീജൻ) അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. പരമകാന്തനും, അതിമനോഹര രൂപമുള്ളവനും, സർവ്വതിലും വസിക്കുന്നവനും, പുരുഷോത്തമസ്വരൂപനുമായ അനംഗദേവന് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 92 - 93

അനാദിശ്രീകൃഷ്ണനാരായണ വാഞ്ച്ഛിതകാമദ ।

ഹൃത്സ്ഥാൻ പൂരയ കാമാൻ മേ പ്രഭോ കാമേശ്വരീപ്രിയ ॥ 92 ॥

സ്തുത്വൈവം മഞ്ജരീവാരി ദാതവ്യേ മമ പാദയോഃ ।

ഗീതവാദിത്രനൃത്യൈശ്ച കർതവ്യശ്ചോത്സവോ മഹാൻ ॥ 93 ॥

അർത്ഥം:

തുടക്കമില്ലാത്തവനായ ശ്രീകൃഷ്ണനാരായണാ, ഭക്തർ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരങ്ങളെ നൽകുന്നവനേ, കാമേശ്വരിക്ക് (രാധയ്ക്ക് / ലക്ഷ്മിക്ക്) പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ള സകല സദാഭിലാഷങ്ങളെയും നിറവേറ്റിത്തരേണമേ!

ഇപ്രകാരം സ്തുതിച്ചതിനുശേഷം, ദമനകമഞ്ജരിയും തീർത്ഥജലവും ഭഗവാന്റെ തൃപ്പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് സംഗീതം, വാദ്യങ്ങൾ, നൃത്തം എന്നിവയോടെ മഹാഉത്സവമായി ഈ പൂജ സമാപിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.