KAMADEVA STHOTHRAM (MOHINIKRUTHAM)

 

 കാമദേവസ്തോത്രം (മോഹിനികൃതം)

മോഹിന്യുവാച ।

സർവേന്ദ്രിയാണാം പ്രവരം വിഷ്ണോരംശം ച മാനസം ।
തദേവ കർമണാം ബീജം തദുദ്ഭവ നമോഽസ്തു തേ ॥ 66 ॥

സ്വയമാത്മാ ഹി ഭഗവാൻ ജ്ഞാനരൂപോ മഹേശ്വരഃ ।
നമോ ബ്രഹ്മൻ ജഗത്സ്രഷ്ടസ്തദുദ്ഭവ നമോഽസ്തു തേ ॥ 67 ॥

സൃഷ്ടിഃ സർവശരീരേഷു ദൃഷ്ടിശ്ച യോഗിനാമപി ।
ജഗത്സാധ്യ ദുരാരാധ്യ ദുർനിവാര നമോഽസ്തു തേ ॥ 68 ॥

സർവാജിത ജഗജ്ജേതർജീവജീവ മനോഹര ।
രതിബീജ രതിസ്വാമിൻ രതിപ്രിയ നമോഽസ്തു തേ ॥ 69 ॥

ശശ്വദ്യോഷിദധിഷ്ഠാന യോഷിത്പ്രാണാധികപ്രിയ ।
യോഷിദ്വാഹന യോഷാസ്ത്ര യോഷിദ്ബന്ധോ നമോഽസ്തു തേ ॥ 70 ॥

പതിസാധ്യകരാശേഷരൂപാധാര ഗുണാശ്രയ ।
സുഗന്ധിവാതസചിവ മധുമിത്ര നമോഽസ്തു തേ ॥ 71 ॥

ശശ്വദ്യോനികൃതാധാര സ്ത്രീസന്ദർശനവർധന ।
വിദഗ്ധാനാം വിരഹിണാം പ്രാണാന്തക നമോഽസ്തു തേ ॥ 72 ॥

അകൃപാ യേഷു തേഽനർഥാസ്തേഷാം ജ്ഞാനവിനാശനം ।
അനൂഹരൂപഭക്തേഷു കൃപാസിന്ധോ നമോഽസ്തു തേ ॥ 73 ॥

തപസ്വിനാം ച തപസാം വിഘ്നബീജാവലീലയാ ।
മനഃ സകാമം മുക്താനാം കർതും ശക്ത നമോഽസ്തു തേ ॥ 74 ॥

തപഃസാധ്യാശ്ചാരാധ്യാശ്ച സദൈവം പാഞ്ചഭൗതികാഃ ।
പഞ്ചേന്ദ്രിയകൃതാധാര പഞ്ചബാണ നമോഽസ്തു തേ ॥ 75 ॥

ഇതി ബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണേ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡേ പൂർവഭാഗേ
ഏകത്രിംശാധ്യായാന്തർഗതം മോഹിനികൃതം കാമദേവസ്തോത്രം സമാപ്തം ॥

MEANING OF VERSES

ബ്രഹ്മവൈവർത്ത പുരാണത്തിലെ (ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡം) ഈ സന്ദർഭത്തിൽ മോഹിനി എന്നത് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സ്ത്രീരൂപമായ അവതാരമല്ല; മറിച്ച്, ഒരു ദേവലോക അപ്സരസ്സാണ്.

• പശ്ചാത്തലം: ബ്രഹ്മചാരിയും തപസ്വിയുമായ ഒരു മഹർഷിയെ (ചില ആഖ്യാനങ്ങളിൽ ശംഖചൂഡൻ അല്ലെങ്കിൽ ശുചി എന്ന മുനികുമാരനെ) മോഹിനി എന്ന അപ്സരസ്സ് അതിതീവ്രമായി പ്രണയിച്ചു. എന്നാൽ സന്യാസജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ആ മുനി അവളുടെ പ്രണയാഭ്യർത്ഥനയെ പൂർണ്ണമായി നിരസിച്ചു.

• സ്തോത്രത്തിന്റെ കാരണം: മുനിയുടെ മനസ്സിൽ തന്നോട് അനുരാഗവും പ്രണയവും ഉണർത്താൻ സ്വന്തം സൗന്ദര്യത്തിന് കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, കഠിനമായ വിരഹവേദനയിലായ മോഹിനി സാക്ഷാൽ കാമദേവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി ചൊല്ലിയ സ്തുതിയാണിത്. യോഗികളുടെയും തപസ്വികളുടെയും മനസ്സിനെപ്പോലും ഇളക്കാൻ കാമദേവന് മാത്രമേ സാധിക്കൂ എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞാണ് അവൾ ഈ സ്തോത്രം ജപിക്കുന്നത്.

ബ്രഹ്മവൈവർത്ത പുരാണത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിൽ മോഹിനി കാമദേവനെ സ്തുതിക്കുന്ന കാമദേവ സ്തോത്രത്തിന്റെ ശ്ലോകം തിരിച്ചുള്ള മലയാളം അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:

ശ്ലോകം 66

സർവേന്ദ്രിയാണാം പ്രവരം വിഷ്ണോരംശം ച മാനസം ।

തദേവ കർമണാം ബീജം തദുദ്ഭവ നമോഽസ്തു തേ ॥ 66 ॥

അർത്ഥം:

സകല ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും വെച്ച് ശ്രേഷ്ഠവും സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അംശവുമായ ഒന്നാണ് മനസ്സ്. അങ്ങനെയുള്ള മനസ്സാണ് സകല കർമ്മങ്ങൾക്കും മൂലകാരണം (ബീജം). ആ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചവനായ (മന്മഥനായ) കാമദേവാ, അങ്ങേക്ക് പ്രണാമം.

ശ്ലോകം 67

സ്വയമാത്മാ ഹി ഭഗവാൻ ജ്ഞാനരൂപോ മഹേശ്വരഃ ।

നമോ ബ്രഹ്മൻ ജഗത്സ്രഷ്ടസ്തദുദ്ഭവ നമോഽസ്തു തേ ॥ 67 ॥

അർത്ഥം:

പരമാത്മാവായ ഭഗവാൻ ജ്ഞാനസ്വരൂപനും മഹേശ്വരനുമാകുന്നു. ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിച്ച പരബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ആ വിധാതാവിൽ നിന്ന് (ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന്) ഉത്ഭവിച്ച കാമദേവാ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 68

സൃഷ്ടിഃ സർവശരീരേഷു ദൃഷ്ടിശ്ച യോഗിനാമപി ।

ജഗത്സാധ്യ ദുരാരാധ്യ ദുർനിവാര നമോഽസ്തു തേ ॥ 68 ॥

അർത്ഥം:

സകല ജീവികളുടെയും ശരീരത്തിൽ ഉത്പാദനശക്തിയായും (സൃഷ്ടി), യോഗീശ്വരന്മാരിൽ ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉൾക്കാഴ്ചയായും വർത്തിക്കുന്നവനേ, ലോകത്തെ മുഴുവൻ വശത്താക്കുന്നവനേ, എളുപ്പത്തിൽ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്തവനേ, തടുക്കാൻ അസാധ്യനായവനേ (ദുർനിവാര), അങ്ങേക്ക് പ്രണാമം.

ശ്ലോകം 69

സർവാജിത ജഗജ്ജേതർജീവജീവ മനോഹര ।

രതിബീജ രതിസ്വാമിൻ രതിപ്രിയ നമോഽസ്തു തേ ॥ 69 ॥

അർത്ഥം:

ആരാലും ജയിക്കപ്പെടാത്തവനേ, സമസ്ത പ്രപഞ്ചത്തെയും കീഴടക്കിയവനേ (ജഗജ്ജേതാവേ), ജീവജാലങ്ങൾക്ക് ജീവനായിരിക്കുന്നവനേ, മനം കവരുന്ന സൗന്ദര്യമുള്ളവനേ, രതിയുടെ ഉറവിടമായവനേ, രതീദേവിയുടെ നാഥനേ, പ്രേമത്തിൽ പ്രിയമുള്ളവനേ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 70

ശശ്വദ്യോഷിദധിഷ്ഠാന യോഷിത്പ്രാണാധികപ്രിയ ।

യോഷിദ്വാഹന യോഷാസ്ത്ര യോഷിദ്ബന്ധോ നമോഽസ്തു തേ ॥ 70 ॥

അർത്ഥം:

സ്ത്രീകളിൽ സദാ അധിഷ്ഠിതനായിരിക്കുന്നവനേ, സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രാണനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, സ്ത്രീകളെ വാഹനമാക്കിയവനേ, സ്ത്രീകളെത്തന്നെ അസ്ത്രങ്ങളാക്കിയവനേ, സ്ത്രീകളുടെ ഉറ്റ ബന്ധുവായവനേ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 71

പതിസാധ്യകരാശേഷരൂപാധാര ഗുണാശ്രയ ।

സുഗന്ധിവാതസചിവ മധുമിത്ര നമോഽസ്തു തേ ॥ 71 ॥

അർത്ഥം:

സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ പതിമാരെ വശീകരിക്കാനുള്ള ശേഷി നൽകുന്നവനേ, സർവ്വ സൗന്ദര്യങ്ങളുടെയും ആധാരമേ, ഉത്തമഗുണങ്ങളുടെ ആശ്രയമേ, സുഗന്ധവാഹിയായ തെന്നലിനെ മന്ത്രിയാക്കിയവനേ (സഹചരനാക്കിയവനേ), വസന്തകാലത്തെ (മധു) മിത്രമാക്കിയവനേ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 72

ശശ്വദ്യോനികൃതാധാര സ്ത്രീസന്ദർശനവർധന ।

വിദഗ്ധാനാം വിരഹിണാം പ്രാണാന്തക നമോഽസ്തു തേ ॥ 72 ॥

അർത്ഥം:

ഉത്ഭവസ്ഥാനങ്ങളിലെല്ലാം എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നവനേ, സ്ത്രീകളുടെ ദർശനത്താൽ വർദ്ധിക്കുന്നവനേ, പ്രേമവിദഗ്ദ്ധരായ വിരഹികളുടെ പ്രാണനെപ്പോലും ഇല്ലാതാക്കുംവിധം കഠിനവേദന നൽകുന്നവനേ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 73

അകൃപാ യേഷു തേഽനർഥാസ്തേഷാം ജ്ഞാനവിനാശനം ।

അനൂഹരൂപഭക്തേഷു കൃപാസിന്ധോ നമോഽസ്തു തേ ॥ 73 ॥

അർത്ഥം:

അങ്ങയുടെ കൃപയില്ലാത്തവർക്ക് പലവിധ വിപത്തുകളുണ്ടാകുന്നു; അവരുടെ ജ്ഞാനം നശിച്ചുപോകുന്നു. എന്നാൽ അങ്ങയെ ഭജിക്കുന്ന ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് അളവറ്റ അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്ന കാരുണ്യക്കടലായ കാമദേവാ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.

ശ്ലോകം 74

തപസ്വിനാം ച തപസാം വിഘ്നബീജാവലീലയാ ।

മനഃ സകാമം മുക്താനാം കർതും ശക്ത നമോഽസ്തു തേ ॥ 74 ॥

അർത്ഥം:

തപസ്വികളുടെ തപസ്സിനെ അനായാസേന വിഘ്നപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ലൗകികബന്ധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച മുക്തന്മാരുടെ മനസ്സിൽപ്പോലും കാമവികാരത്തെ ഉണർത്താൻ ശക്തിയുള്ളവനേ, അങ്ങേക്ക് പ്രണാമം.

ശ്ലോകം 75

തപഃസാധ്യാശ്ചാരാധ്യാശ്ച സദൈവം പാഞ്ചഭൗതികാഃ ।

പഞ്ചേന്ദ്രിയകൃതാധാര പഞ്ചബാണ നമോഽസ്തു തേ ॥ 75 ॥

അർത്ഥം:

പഞ്ചഭൂതനിർമ്മിതമായ ഈ ശരീരങ്ങളിൽ തപസ്സുകൊണ്ടും ആരാധനകൊണ്ടും അനുഭവവേദ്യനാകുന്നവനേ, പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളെ ആധാരമാക്കി വർത്തിക്കുന്നവനേ, അഞ്ച് പുഷ്പബാണങ്ങൾ ഏന്തിയ പഞ്ചബാണാ (കാമദേവാ), അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം.